به موجب بند ۱ از ماده ۱۰ کنوانسیون ۲۰۰۵ :
زمان ارسال ارتباط الکترونیکی هنگامی است که ارتباط از سیستم اطلاعاتی تحت کنترل پدید آورنده یا شخصی که به نمایندگی از پدید آورنده آن را ارسال داشته خارج شود. اگر ارتباط الکترونیکی از کنترل اصل ساز یا کسی که از سوی او ارتباط را ارسال می دارد خارج نشود زمان ارسال هنگامی است که ارتباط الکترونیکی وصول می شود. ملاحظه می شود که عهد نامه برای تشخیص زمان ارسال ارتباط الکترونیکی ابتدا به ارائه قاعده و سپس استثنا وارد بر آن پرداخته است. بدین توضیح که اصل بر آن است که ارتباط الکترونیکی هنگامی ارسال شده تلقی می شود که از کنترل اصل ساز یا کسی که از سوی وی ارتباط را ارسال می کند خارج شود. اما در مواردی ممکن است به دلیل عیب دستگاه و یا هر عامل دیگری این ارتباط از کنترل اصل ساز خارج شود در این حالت زمان ارسال ارتباط همان زمان وصول ارتباط است. بنابراین در مواردی که مشخص نشود که ارتباط از کنترل اصل ساز خارج شده باید احراز شود که آن ارتباط وصول شده است (رضایی، ۱۳۸۷: ص ۲۱۱).
قانون نمونه آنسیترال ماده ۱۵ بند ۱ مقرر می دارد:
۱- در صورت عدم توافق مغایر بین فرستنده و گیرنده مخابره داده پیام زمانی انجام می شود که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از دسترس شخص فرستنده یا شخصی که داده پیام را به نمایندگی از وی ارسال می کند، وارد شود.
قانون تجارت الکترونیک ایران در ماده ۲۶ مقرر نموده است:
ماده ۲۶: ارسال داده پیام زمانی تحقق می یابد که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل ساز یا قائم مقام وی وارد شود.
همان طوری که ملاحظه می شود ماده ۲۶ قانون تجارت الکترونیک ایران از بند ۱ ماده ۱۵ قانون نمونه تجارت الکترونیک آنسیترال اقتباس شده است و با کنوانسیون۲۰۰۵ تفاوت دارد.
در قانون نمونه آنسیترال مقرر شده است که ارسال داده پیام وقتی محقق می شود که به سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل و قائم مقام وی وارد شود. یعنی وارد سیستم اطلاعاتی شود که در کنترل اصل ساز یا قائم مقام وی نباشد.
لکن کنوانسیون۲۰۰۵ مقرر می دارد که ارسال ارتباط الکترونیکی زمانی محقق می شود که سیستم اطلاعاتی تحت کنترل اصل ساز یا قائم مقام وی را ترک می کند.
بدین ترتیب قانون نمونه آنسیترال ۱۹۹۶ برای تحقق ارسال به زمان ورود داده پیام به سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل ساز توجه دارد. در حالی که کنوانسیون۲۰۰۵ زمان خروج ارتباط الکترونیکی از سیستم اطلاعاتی را مورد توجه قرار داده است (عربی، ۱۳۸۹: ص ۱۴۶).
زمان دریافت (وصول) داده پیام
بند ۲ از ماده ۱۰ کنوانسیون ۵-۲ مقرر داشته است:
زمان دریافت (وصول) ارتباط الکترونیکی هنگامی است که ارتباط الکترونیکی توسط مخاطب در آدرسی الکترونیکی که توسط او تعیین شده قابل دسترسی است.
زمان دریافت ارتباط الکترونیکی در نشانی دیگری از مخاطب هنگامی است که توسط او در آن آدرس قابل دسترسی است و مخاطب آگاه شود که ارتباط الکترونیکی به آدرس او ارسال شده است. چنین فرض می شود که ارتباط الکترونیکی توسط مخاطب، هنگامی که به آدرس الکترونیکی او می رسد قابل دسترسی است.
این بند نیز در خصوص زمان وصول دو حالت را در نظر گرفته است. در حالت اول، مخاطب به ارسال کننده ارتباط الکترونیکی، آدرسی داده و از او خواسته که آن ارتباط را به آن آدرس (اصطلاحاً آدرس از پیش تعیین شده یا طراحی شده) ارسال نماید. در این مورد زمان وصول ارتباط الکترونیکی هنگامی است که آن ارتباط در آن آدرس برای مخاطب قابل دسترسی باشد.
اما در حالت دوم از قبل آدرسی برای ارسال ارتباط، توسط طرفین، تعیین نشده و یا اگر تعیین شده ارتباط به آدرسی غیر از آن آدرس تعیین شده، ارسال شده است. در این مورد به صراحت مقرره، زمان وصول ارتباط الکترونیکی هنگامی است که ارتباط توسط مخاطب قابل دسترسی بوده و هم چنین مخاطب آگاه می شود که آن ارتباط به آدرس او ارسال شده است. در واقع آگاهی از ارسال ارتباط، شرط اضافی است که عهدنامه برای حالت دوم در نظر گرفته است.
قواعد مربوط به زمان وصول مندرج در عهدنامه۲۰۰۵ مبتنی بر توانایی مخاطب در دستیابی به ارتباط است نه ورود به سیستم اطلاعاتی مخاطب (رضایی، ۱۳۸۷: ص ۲۱۱).
ماده ۱۵ قانون تجارت الکترونیک نمونه آنسیترال ۱۹۹۶ برای تحقق زمان وصول داده پیام معیار ورود به سیستم اطلاعاتی را مقرر نموده است که در مقابل کنوانسیون ۲۰۰۵ که قابلیت دسترسی به داده پیام را به عنوان معیار پذیرفته است معیاری عینی تر است.
قانون نمونه تجارت الکترونیک آنسیترال در ماده ۱۵ بیان نموده است:
۲- زمان دریافت داده پیام مطابق شرایط ذیل خواهد بود:
مگر اینکه اصل ساز و مخاطب (دریافت کننده) به شکل دیگری توافق نشده باشد:
الف: اگر مخاطب سیستم اطلاعاتی به منظور دریافت داده پیام معین کرده باشد دریافت از راههای زیر صورت می گیرد:
زمانی که داده پیام به سیستم اطلاعاتی معین وارد شود.
زمانی که داده پیام به سیستم اطلاعاتی مخاطب غیر از سیستمی که فقط برای این کار معین شده وارد شود زمانی که داده پیام بازیافت می شود.
ب: اگر مخاطب یک سیستم اطلاعاتی را برای دریافت معین نکرده باشد، دریافت زمانی محقق می شودکه داده پیام وارد سیستم اطلاعاتی مخاطب شود.
تفاوت مهم میان کنوانسیون ۲۰۰۵و قانون نمونه تجارت الکترونیک آنسیترال راجع به زمان وصول ارتباطات الکترونیکی آن است که بر خلاف قانون نمونه ، عهدنامه بین حالتی که اصلاً آدرسی از قبل بین طرفین برای ارسال

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

ارتباطات الکترونیکی تعیین نشده و حالتی که آدرس تعیین شده ولی ارتباطات به آن آدرس ارسال نشده تفاوتی قایل نشد (رضایی، ۱۳۸۷: ص ۲۱۵).
قانون تجارت الکترونیکی ایران در ماده ۲۷ مقرر نموده است:
ماده ۲۷ – زمان دریافت «داده پیام» مطابق شرایط زیر خواهد بود:
الف- اگر سیستم اطلاعاتی مخاطب برای دریافت «داده پیام» معین شده باشد دریافت، زمانی محقق می شود که :
۱- «داده پیام» به سیستم اطلاعاتی معین شده وارد شود؛ یا
۲- چنانچه «داده پیام» به سیستم اطلاعاتی مخاطب غیر از سیستمی که منحصراً برای این کار معین شده وارد شود «داده پیام» بازیافت شود.
ب- اگر مخاطب، یک سیستم اطلاعاتی برای دریافت معین نکرده باشد، دریافت زمانی محقق میشود که «داده پیام» وارد سیستم اطلاعاتی مخاطب شود.
در خصوص زمان وصول داده پیام ماده ۲۷ قانون تجارت الکترونیک ایران که دارای دو بند الف و ب است و متناظر بند ۲ ماده ۱۵ قانون نمونه آنسیترال است برای تبیین زمان وصول داده پیام دو فرض را در نظر گرفته است:
فرض اول آن است که مخاطب سیستم اطلاعاتی معینی را برای دریافت داده پیام تعیین کرده باشد در این صورت دو حالت متصور است: ممکن است اصل ساز پیام را به سیستم اطلاعاتی تعیین شده بفرستد در این حالت وصول داده پیام زمانی محقق می شود که داده پیام به همان سیستم اطلاعاتی وارد شود ولو اینکه مخاطب از آن مطلع نشده باشد. ممکن است اصل ساز داده پیام را به یکی دیگر از سیستم های اطلاعاتی مخاطب و غیر از سیستمی که منحصراً برای این کار معین شده بفرستد. در این حالت از لحظه ای که این داده پیام توسط مخاطب بازیافت شود، واصل شده تلقی می گردد نه لحظه ای که به سیستم این سیستم وارد شده است.
فرض دوم آن است که مخاطب یک سیستم اطلاعاتی معینی را برای دریافت داده پیام معین نکرده باشد در این صورت به محض اینکه داده پیام به هر یک از سیستم های اطلاعاتی مخاطب وارد شود واصل شده تلقی می شود. وقتی می توان گفت داده پیام به سیستم اطلاعاتی مخاطب وارد شد که مخاطب بتواند آن را مورد بررسی و مداقه قرار دهد (فیضی چکاب، ص ۶۶).
مکان ارسال داده پیام
قانون نمونه تجارت الکترونیک آنسیترال ۱۹۹۶ در بند ۴ مقرر نموده است:
۴- درصورت فقدان توافق مغایر بین فرستنده و گیرنده فرض می شود داده پیام از محلی ارسال شده که مرکز امور تجاری فرستنده آنجاست:
در اجرای این بند:
الف: اگر فرستنده یا گیرنده بیش از یک مرکز تجارت (کسب) داشته باشد محلی که نزدیک ترین ارتباط را با معامله مورد بحث دارد و یا در موقعی که اساساً معامله ای انجام نشده محلی که عمده ترین مرکز تجارت شخصی در آنجا قرار دارد.
ب: در صورتی که فرستنده یا گیرنده مرکز امور تجاری نداشته باشد اقامتگاه عرفی وی ملاک قرار می گیرد.

Tags: