فایل – رابطه گرایش به استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست و ویژگیهای کیفیت …

۳-۱-۲- بررسی جایگاه حمل و نقل در توسعه اقتصادی پایدار شهری
اقتصاد سبز پارادایم جدید توسعه اقتصادی با رویکرد همگام سازی دنیای امروز اقتصادی با محیط زیست به منظور استفاده بهینه از سرمایه های طبیعی و بهرهوری از منابع اقتصادی موجود جهان میباشد که در سالهای اخیر بسیار مورد توجه سازمان ملل، کشورهای توسعه یافته و تا حدودی کشورهای در حال توسعه بوده است. هر چند تعریف واحد و مورد توافقی در مورد اقتصاد سبز وجود ندارد اما آن را مدل توسعه اقتصادی بر پایه توسعه پایدار و دانش اقتصاد محیط زیست میتوان دانست که علاوه بر کاهش خطرات زیست محیطی در پی بهبود سلامتی انسانها و ایجاد برابری اجتماعی نیز میباشد. در مقاله حاضر به تبیین جایگاه و نقش حمل و نقل شهری در تحقق اهداف اقتصاد سبز و بررسی استراتژیهای موثر در ایجاد سیستم حمل و نقل سبز در کشورهای در حال توسعه و در نهایت به ارائه پیشنهاداتی جهت گسترش حمل و نقل سبز درشرائط شهرهای ایرانی با تاکید بر کلان شهر مشهد پرداخته خواهد شد.
واژگان کلیدی: اقتصاد سبز، توسعه اقتصادی پایدار، حمل و نقل سبز، شهر سبز
(یزدان پناهی و ملکی ۱۳۸۹ )
۴-۱-۲- کیفیت زندگی شهروندان و رابطه آن با سرمایه اجتماعی در شهر مشهد
کیفیت زندگی دارای دو بعد اساسی ذهنی و عینی است. در این پژوهش رابطه سرمایه اجتماعی با کیفیت زندگی و دو بعد اصلی آن مورد بررسی قرار گرفته است.تحلیل داده های حاصل از پیمایش انجام شده در شهر مشهد نشان داد که سرمایه اجتماعی در تبیین متغیر کیفیت زندگی بیش از درآمد و تحصیلات دارای اهمیت است.همچنین در بررسی رابطه متغیر های مستقل با دو نوع کیفیت زندگی ذهنی و عینی مشخص شد که سرمایه مادی (درآمد) بیش از دیگر متغیر ها بر کیفیت زندگی عینی افراد موثر است.در حالی که سرمایه اجتماعی بیش از دیگر متغیر ها می تواند کیقیت زندگی ذهنی افراد را بهبود دهد.البته میزان تاثیر گذاری درآمد بر کیفیت زندگی ذهنی و میزان تاثیر گذاری سرمایه اجتماعی بر کیفیت زندگی عینی هم قابل توجه است.علاوه بر دو متغیر فوق ، سرمایه انسانی ( تحصیلات ) نیز تاثیر مثبتی بر دو نوع کیفیت زندگی داشته است.
( صفا و کرمانی ۱۳۹۰ )
۵-۱-۲- سانتوس و مارتینز( ۲۰۰۷) در پژوهشی که به منظور نظارت بر کیفیت زندگی شهری در شهر پورتو انجام داده اند، برای کیفیت زندگی شهری در این شهر جنبه های زیر را تعریف کرده اند
الف: اجتماع: جمعیت، آموزش، ساختار فرهنگی، بهداشت، ایمنی، ناهنجاری های اجتماعی ب: وضعیت محیط زیست: فضاهای سبز، آب و هوا، صدا، کیفیت هوا، زیرساخت های اساسی ج: وضعیت کالاهای اجتماعی: تسهیلات اجتماعی، تسهیلات ورزشی، تسهیلات آموزشی، تسهیلات اجتماعی و درمانی، تحرک و پویایی، خرده فروشی د: وضعیت اقتصادی: درآمد و هزینه، بازار کار و بازار مسکن، مکانیزم اقتصادی((۲۰۰۷, Santos
۶-۱-۲- آلنگین و همکاران(۲۰۰۱ ) در پژوهشی با عنوان(رویکردی چندجانبه به کیفیت زندگی شهری ) این مفهوم را در شهر استانبول مورد بررسی و سنجش قرار دادند ) .(Ulengin, 2001,p 354
هدف از این پژوهش: هدف از این پژوهش، مدلینگ کردن اولویت ها، انتظارات و نیازهای ساکنین شهر استانبول که شهری با جمعیتی در حدود ۱۰ میلیون نفر می باشد، با استفاده از یک راهبرد چند جانبه می باشد. تعیین این اولویت ها می تواند به تخصیص بهینه و کارآیی منابع شهری کمک بسیاری کرده و به عنوان راهنما مورد استفاده برنامه ریزان شهری و تصمیم گیران محلی قرار بگیرد.
علیرغم اختلاف نظرهایی که در تعریف کیفیت زندگی است، توافقی ادراکی بین متخصصان وجود دارد که بر مبنای آن اکثر آنها کیفیت زندگی را شامل ابعاد مثبت و مفهومی چندبعدی می دانند و آنچه در این ادراک مسلم است، این است که تمامی مطالعات کیفیت زندگی تحت دو سرفصل شاخص های عینی و شاخص های ذهنی صورت می گیرند بنابراین یکی از مشخصات اصلی و بنیادی کیفیت زندگی چندبعدی(Allen,Vogt and Cordes,2002:14 ) بودن آن است که بر این امر تمام متخصصان دنیا توافق دارند و علی رغم اینکه تمام محققان در شناسایی این ابعاد، تلاش های فراوانی کرده اند ولی باز اختلا ف نظر دارند اما روی هم رفته می توان گفت که نقاط مشترک آنها بیشتر از اختلافشان است.
(کرد زنگنه، ۱۳۸۵ )
بخش دوم
مروری بر تئوری های مرتبط با پژوهش
۱-۲-۲- مقدمه
ارتباطات پستی بخش مهمی از ارتباط به مفهوم عام را در بر می گیرد. تشکیلات پستی و سازمان پست، در تقسیم کار اجتماعی و اقتصادی نقش غیر قابل انکاری دارد. پست به عنوان یک نیاز ارتباطی در جوامع مختلف و خرده فرهنگ های گوناگون و بخش های کشاورزی، صنعتی و خدماتی جایگاه های متفاوتی دارد. پیدایش و تحول پست با ساختار اقتصادی، اجتماعی و محیطی کشورها همبستگی بسیار عمیقی دارد.
از سویی پست در جایگاه نهاد ارتباطی، بنگاه خدماتی و مؤسسه زیربنایی، از زوایای گوناگون در خور پژوهش است. مطالعه پست تحت این عنوان ها، موجب آشنایی با شبکه ای بسیار سودمند برای توسعه اقتصادی و رشد اجتماعی کشور می شود.
پست ازجمله بنگاه های نادری است که کارکرد خوب آن در گرو شناخت و همکاری مردم با آن است. نیمی از کارکرد خوب پست در گرو شناخت هرچه بیشتر مقررات و کارکرد اقتصادی پست در نزد مردمان است. هر بافتی از جمعیت کشور (کشاورزی، بخش خدمات، بخش صنعت، حوزه فرهنگ، مصرف کنندگان و …) ارتباطات ویژه خود را دارند و به تناسب هر جمعیتی ارتباط پستی ویژه ای را می طلبد که بستگی به ساختار اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و نیز جغرافیایی آن دارد. اما به هر حال هر اندازه که پست قادر به تأمین نیازهای ارتباطی جمعیت های اقتصادی- فرهنگی باشد، به تقلیل هزینه های آنان کمک می کند.
با توجه به عنوان و موضوع تحقیق و بر اساس پیش فرض هایی که ذکر شد، در مجموعه نظریات ارائه شده در حوزه ارتباطات و علوم اجتماعی بررسی هایی صورت گرفته و برای تبیین چارچوب نظری پژوهش، مفاهیم کلی برخی از این نظریات در این بخش بررسی می شود. این نظریات و رویکرد و دلیل انتخاب آن ها در یک نگاه کلی عبارت است از :
۱-۱-۲-۲- مجموعه مفاهیم و نظریات مطرح شده در حوزه توسعه
با توجه به آن که پست یک نهاد اجتماعی است و در نتیجه متأثر از تمامی عناصر و نیروهای موجود در محیط است. تغییرات صورت گرفته در هر کدام از عوامل محیطی بر پست تأثیرگذاشته و انجام تغییراتی را در پست ضرروری می سازد. به نظر می رسد عدم توجه به روند تغییرات محیطی مسائل و مشکلات بسیاری را برای پست بوجود آورده است. اگر توسعه جوامع را متأثر از شرایط اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی آن ها بدانیم، واضح است که این تأثیر در خصوص نهادهای زیرمجموعه آن ها نیز متصور است.
از سوی دیگر بر اساس آنچه در ادامه به آن پرداخته خواهد شد، پست کشورها خود به عنوان یک عامل توسعه ای برای جوامع شناخته شده است. این تأثیرات متقابل باعث گردید که مباحث توسعه و موضوع اثرهای متقابل رویکردها و سیاست های توسعه بر پست و جایگاه پست در مسائل توسعه، همچنین موانع موجود در مسیر توسعه، تا حد ممکن مورد کنکاش قرار گیرد.
۲-۱-۲-۲- از جمله تأکیدات پژوهش، تبیین شیوه ارتباط در پست و تعریف آن در جایگاه یک وسیله ارتباطی است، به این ترتیب طبیعتاً امکان بررسی و تعمیم نتایج حاصل از مطالعات و تحقیقات صورت گرفته بر روی دیگر وسایل ارتباطی برای پست نیز وجود خواهد داشت. از این رو نظریه شکاف آگاهی به عنوان پیش فرضی دیگری در این بخش مورد بررسی قرار می گیرد تا در تجزیه و تحلیل نتایج پژوهش، وجود رابطه بین پست و دیگر وسایل ارتباطی مورد ارزیابی قرار می گیرد.
۲-۲-۲- پست و نظریه های توسعه
پست بعنوان نهادی ارتباطی، بنگاهی خدماتی و موسسه ای زیربنایی نقش مهمی در توسعه و تحرک اجتماعی و پویایی فرهنگی ایفا می نماید. از سوی دیگر ارتباطات پستی به هر شکل و کیفیتی که باشند زائیده نیازهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه هستند و در مقابل فعالیت های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی از جمله عوامل اصلی، حیاتی و مولد ارتباطات پستی به حساب می آیند. این ارتباط متقابل امکان بررسی حوزه نظری توسعه، خصوصاً نظریات مرتبط با ارتباطات و توسعه و موانع موجود در برابر آن را فراهم می نماید.
می دانیم که پست به صورت فعلی آن مقوله ای غربی است و توسط کارشناسان غرب و مستشاران پستی آنان در ایران پایه گذاری شده است. این سازمان همچون سازمان های دیگر اجتماعی بر اثر نیاز جامعه و تحولات درونی آن در ایران بوجود نیامد. زمانی که ایرانی ها عقب افتادگی خود را در برابر غرب دیدند و قدرت خود را در مقابل قدرت صنعتی غرب بسیار ناتوان احساس کردند، اولین گمانشان بر این بود که وجود دستگاه ها و سازمان های مختلف موجب قدرتمندی کشور می شود، به همین منظور شروع به الگو برداری بی قید و شرط از سازمان ها و تشکیلات اجتماعی آن ها در همه زمینه ها کردند که از جمله این سازمان ها، اداره «پست» بود.
البته توسعه به ارزش ها و باورهای ویژه ای نیاز دارد که در کمبود یا نبود آن ها، گذار به یک جامعه بهتر میسر نیست. این ارزش ها که در چارچوب «فرهنگ» مطرح می شوند لزوماً ویژه یک فرهنگ یا ملت نیستند، بلکه جهانی اند و در میان ملت های مختلف کم و بیش وجود دارند. در ملت هائی که این ارزش ها پایدارتر بوده و ریشه گرفته اند، توسعه اجتماعی نیز موفق تر بوده است.
تا قبل از رنسانس در غرب، بافت زندگی اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی غربیان چندان فرقی با موارد مشابه به خود در شرق نداشته و خطوط کلی حاکم بر این دو جامعه هر چند متفاوت، ولی هر دو سنتی بود.
تغییرات مهمی پس از رنسانس در جوامع پدید آمد که موجب تحولات اساسی در جامعه غربی گردید. انقلاب صنعتی و انقلاب کبیر فرانسه از مهمترین و تاثیرگذارترین این تحولات می باشند که موجب پیدایش مجموعه ای از حرکت ها در کشورهای غربی و به طبع آن در کشورهای دیگر جهان شدند. آنچه بعنوان رنسانس و سپس انقلاب صنعتی در اروپا به وجود آمد و جهانگیر شد در آغاز انقلاب فرهنگی بود که ابعاد مذهبی، هنری، ادبی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و تکنولوژیک یافت. ملت های اروپایی را انقلاب در باورها دگرگون ساخت و به آن ها سازمان های اجتماعی و سیاسی قوی، صنایع نو، ارتش های نیرومند و اقتصاد پویا بخشید.
یکی از مهمترین تاثیرات تحولات مورد اشاره، پیشرو شدن و الگو قرار گرفتن جوامع غربی بود. ترویج فرهنگ غربی با انتقال اخبار، علوم، کالاها، خدمات، صنایع، نمایندگان و گردشگران به کشورهای دیگر از جمله ایران آغاز شد. عدم وجود پدیده های غربی در سایر جوامع، اشتیاق روز افزونی را در بین ملل سایر جوامع برای پذیرا شدن آن ها فراهم می نمود. این اشتیاق به صور گوناگون در این کشورها نمود می یافت. لباس، زبان، کالا، کتاب و نشریه، سینما، عکس، هنر، صنعت و غیره همگی به انتقال ابعاد فرهنگی غرب به سایر کشورها منجر شدند. پیدایش پست و محصولات وابسته آن نظیر پاکت پستی، تمبر، کارت پستال و نظایر آن موجب تسریع در انتقالات مذکور بوده است.
در این بخش و پیش از پرداختن به نظریه های توسعه، با توجه به گستردگی موضوع توسعه و مفاهیم مطرح شده در این حوزه، در ابتدا به تبیین برخی مفاهیم پرداخته و پس از آن با نگاهی اجمالی به دسته بندی های نظریات توسعه اشاره می شود.
۳-۲-۲-مفاهیم توسعه
هدف اساسی توسعه بهبود زندگی بشر است و این امر به سطح تامین نیازهای اساسی و ثانوی افراد بستگی دارد که آن نیز به نوبه خود، بر افزایش و تنوع کالاها و خدمات فراهم آمده و بالابردن توانائی های افراد، برای دستیابی به آن ها، وابسته است. بالابردن سطح تامین نیازهای اساسی، امید فرد نسبت به بالارفتن سطح تامین نیازهای ثانوی و تحقق بخشیدن به هویت انسانی خود را تقویت می کند و این امر نیز با فراهم نمودن فرصت های برقراری عدالت اقتصادی و اجتماعی و فرصت های مشارکت در فرآیندهای سیاسی، امکان پذیر است.
توسعه یعنی رشد برنامه ریزی شده بر پایه ایی علمی، که ابعاد آن با معیارهای علمی سنجیده می شود. توسعه فرآیندی است که از روی قصد و عمد مطابق یک سیاست کلی و به منظور ایجاد تحول و سازماندهی اجتماعی و اقتصادی برای مردم و محیط زندگی آن ها، اعمال می شود. این فرآیند تلاش های هماهنگ دولت و ملت است تا هریک از این دو در نتیجه این فرآیند قدرتی بیشتر برای مقابله با مشکلات جامعه کسب کنند. توسعه یعنی راه اندازی عملی و برنامه ریزی شده مجموعه ای از تلاش های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با یک ایدئولوژی مشخص، به منظور ایجاد تغییر هدفمند برای انتقال از یک وضعیت به وضعیتی مطلوب تر. (چاران دوب، شیاما، ۱۳۷۷ : ۲۶)
۴-۲-۲-توسعه[۶]
«توسعه» در لغت به معنای رشد تدریجی در جهت پیشرفته‌ترشدن, قدرتمندترشدن و حتی بزرگ‌ترشدن است (فرهنگ لغات آکسفورد, ۲۰۰۱). ادبیات توسعه در جهان از بعد جنگ جهانی دوم مطرح و مورد تکامل قرار گرفت. هدف, کشف چگونگی بهبود شرایط کشورهای عقب‌مانده (یا جهان سوم) تا شرایط مناسب همچون کشورهای پیشرفته و توسعه‌یافته است.
طبق تعریف, توسعه کوششی است برای ایجاد تعادلی تحقق‌نیافته یا راه‌حلی است در جهت رفع فشارها و مشکلاتی که پیوسته بین بخش‌های مختلف زندگی اجتماعی و انسانی وجود دارد. به عنوان مثال حتی در کشورهای پیشرفته نیز, پیشرفت فکری و اخلاقی انسان با پیشرفت‌های فنی (و فناورانه) همسانی ندارد, و یا اینکه فرهنگ عامه با تکنیک‌های وسایل ارتباط جمعی هماهنگی ندارد.
به طور کلی توسعه جریانی است که در خود تجدید سازمان و سمت‌گیری متفاوت کل نظام اقتصادی- اجتماعی را به همراه دارد. توسعه علاوه بر اینکه بهبود میزان تولید و درآمد را دربردارد, شامل دگرگونی‌های اساسی در ساخت‌های نهادی, اجتماعی-اداری و همچنین ایستارها و دیدگاه‌های عمومی مردم است. توسعه در بسیاری از موارد, حتی عادات و رسوم و عقاید مردم را نیز دربرمی‌گیرد.
دکتر ازکیا در نتیجه‌گیری خود از بحث توسعه، توسعه را به معنای کاهش فقر, بیکاری, نابرابری, صنعتی‌شدن بیشتر, ارتباطات بهتر, ایجاد نظام اجتماعی مبتنی بر عدالت و افزایش مشارکت مردم در امور سیاسی جاری تعریف می‌کند.( ازکیا، مصطفی,۱۳۸۱ : ۴۲ )
به نظر ژوزف اسپنگلر[۷] زمانی توسعه تحقق می یابد که اندازه یکی از شاخص های آن که عمدتاً مورد نیاز است و بطور نسبی بر بقیه شاخص ها رحجان دارد، افزایش پیدا کند. توسعه برخلاف نوسازی، به صورت یک کل مورد بحث قرار نمی گیرد، بلکه به بخش های مختلف مانند توسعه اقتصادی، توسعه سیاسی، توسعه فرهنگی و … تقسیم و هر بخش بطور مجزا مورد بررسی و مطالعه قرار می گیرد.

حتما بخوانید :   بررسی اثرات استخلاف آلکیل بر خواص ساختاری و الکترونی پلی تیوفن با ...

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.

Recommended Articles