بررسي وضعيت آلودگي باغات پسته به نماتد مولد غده ريشه و تعيين گونه غالب ,شدت آلودگي و پراکنش آن در شهرستان سبزوار

استاد راهنما:
دکتر علي اسکندري

استاد مشاور:
مهندس امير ريوندي

نگارنده:
الميرا ابريشمي

زمستان91

تقديم به پدر و مادرم

که از نگاهشان صلابت
از رفتارشان محبت
از صبرشان ايستادگي را آموختم

تشکر و قدرداني:
سپاس و ستايش کردگار يکتايي که ذات بي کرانش آکنده از علم و دانش است و چه با سخاوت از اين خوان بي همتا، بشر را موهبتي شگرف ارزاني داشت و درياي کمالات خود را به سوي ما گشود.
گذراندن مراحل اجرايي و تدوين اين پايان نامه ،پس از الطاف و عنايات الهي، مديون راهنمايي، مساعدت و همفکري بزرگواراني مي باشد که بي ترديد بدون همراهي آنان، طي اين طريق، با مشکلات فراوان همراه بود. لذا بر خود لازم ميدانم از کليه سروراني که در مراحل مختلف اين پژوهش مرا ياري نمودند،تشکر و قدرداني کنم.
از استاد راهنماي بزرگوارم، جناب آقاي دکتر علي اسکندري که وجود ايشان مايه دلگرمي و اميد من در پايان رساندن اين پايان نامه بود و همواره با صبر و مهرباني ، راه گشاي من در طي اين دوران تحصيلي بودند ، سپاسگزارم.
از استاد مشاور ارجمندم ، جناب مهندس امير ريوندي ، که صميمانه مرا در اين زمينه ياري نموده و همراه با دلسوزي، کمک شاياني در به اتمام رساندن اين پايان نامه نموده اند،کمال تشکر را دارم.
از زحمات اساتيد محترم مرکز تحقيقات سبزوار ، بويژه جناب آقاي دکتر اسماعيل فيله کش و آقاي دکتر دادرسي ،که صميمانه با اينجانب همکاري داشته و بدون همکاري و راهنمايي هاي ايشان پيمودن اين مسيرسخت ،ممکن نبود،قدرداني مينمايم.
از مدير گروه محترم،جناب آقاي دکتر نعيمي و مسئول محترم آزمايشگاه، جناب آقاي مهندس شمسي،صميمانه سپاسگزارم.
از همکارمحترم ،جناب آقاي مهندس سعيد خسروجردي ، مسئول کلينيک گياهپزشکي گياهبان بيهق ،که در مراحل نمونه برداري اين پژوهش مرا ياري نمودند ،سپاسگزارم.
در پايان از خداوند متعال توفيق روزافزون يکايک اين عزيزان را در تمامي شئونات زندگي مسئلت منمايم.

الميرا ابريشمي

فهرست مطالب
عنوان صفحه

چکيده …………………………… 1

مقدمه ………………………….. 2

فصل اول: کليات

1-1- مشخصات جغرافيايي و آب و هوايي منطقه ………………………………………………………………. 5

1-1-1- موقعيت جغرافيايي شهرستان سبزوار ……………………………………………………………….. 5

1-2- مشخصات ميزبان …………………………………………………………………………………………………… 8

1-2-1- پيشينه درخت پسته ……………………………………………………………………………………… 8

1-2-2- ويژگي‌هاي گياهشناسي و گونه‌هاي مهم پسته …………………………………………………… 8
1-2-3- مشخصات گل نر و ماده درخت پسته …………………………………………………………….. 10
1-2-4- ارقام پسته ………………………………………………………………………………….. ……………. 11
1-2-5- نيازهاي آب و هوايي پسته ……………………………………………………………………………. 12
1-2-6- فنولوژي فصلي درخت پسته …………………………………………………………………………… 12

1-2-7- ارزش غذايي پسته …………………………………………………………………………………………. 13

1-2-8- توليد جهاني پسته و بررسي روند تغييرات آن …………………………………………………. 14

1-2-9- سطح زير كشت پسته در جهان و بررسي روند تغييرات آن…………………………………….. 15

1-2-10- صادرات جهاني پسته ………………………………………………………………………………… 16
1-2-11- سطح، ميزان توليد و عملكرد پسته كشور ………………………………………………………… 17

1-3- مشخصات بيمارگر ………………………………………………………………………………………………… 21

1-3-1- تاريخچه نماتد شناسي ………………………………………………………………………………….. 21

1-3-2- مشخصات راسته…………….. Tylenchida(Orley,1880)……………………… 22

1-3-3- جايگاه نماتد ريشه گرهي ………………………………………………………………………………. 22
1-3-4- مشخصات كلي نماتد ريشه گرهيMeloidogyne …………………………………………… 23
1-3-5- تشخيص گونه‌هاي جنسMeloidegyne ………………………………………………………… 24

1-3-5-1- نماتد……………. M.javanica. Treub (Chitwood)……………… 27

1-3-5-2- نماتد M. incognita (Kofoid & white) Chifwood ……………………. 27

1-3-5-3- نماتد M. arenaria (Neal) chitwood ……………………………………… … 27
1-3-5-4- نماتد chitwood M.hapla ………………………………………………………. 27
1-3-6- دامنه‌ي ميزباني نماتد ريشه گرهي ……………………………………………………………………. 28
1-3-7- علائم خسارت نماتد ريشه گرهي ……………………………………………………………………. 28
1-3-8- زيست شناسي و چرخه‌ي زندگي نماتد ريشه گرهي ………………………………………….. 29

1-3-9- پيشگيري و كنترل نماتد ريشه گرهي ………………………………………………………………. 32

1-3-9-1- اقدامات زراعي ………………………………………………………………………… ….. 32
1-3-9-2- استفاده از ارقام مقاوم …………………………………………………………………………. 33
1-3-9-3- كنترل شيميايي ……………………………………………………………………………….. 33
1-3-9-4- كنترل بيولوژيكي ……………………………………………………………………………. 34

فصل دوم: مروري بر مطالعات انجام شده

2-1- تاريخچه نماتد ريشه گرهي در جهان ………………………………………………………………………. 39
2ـ2ـ تاريخچه نماتد ريشه گرهي در ايران ………………………………………………………………………. 41
2-3- نماتدهاي انگل درخت پسته ………………………………………………………………………………….. 43

فصل سوم: مواد و روشها

3-1- نمونه‌برداري ………………………………………………………………………………………………………… 46
3-2- تكثير نماتد ريشه گرهي ، خا لص سازي و اثبات بيماري‌زايي………………………………………… 48
3-3- تهيه برش از شبكه كوتيكولي انتهاي بدن نماتدهاي ماده …………………………………………………. 50

3-4-رنگ آميزي نماتد ماده و تخم هاي درون کيسه تخم …………………………………………………….. 52

3-4-1- رنگ آميزي نماتد ماده …………………………………………………………………………………. 52

3-4-2- رنگ آميزي تخم درون کيسه تخم …………………………………………………………………… 52

3-5- جداسازي نماتدهاي نر از خاك …………………………………………………………………………… . 52

3-6- تهيه لاروهاي سن دوم …………………………………………………………………………………………. 54
3-7- تهيه اسلايدهاي ميكروسكوپي از نماتدها ………………………………………………………………… 54
3-7-1- تهيه اسلايد موقت …………………………………………………………………………………….. 54
3-7-2- تهيه اسلايد دائمي ……………………………………………………………………………………… 54
3-8- تعيين شدت آلودگي بر اساس تعداد گال در پنج گرم ريشه پسته …………………………………… 56

فصل چهارم: نتايج و بحث

4-1- نتايج ………………………………………………………………………………………………………………… 58
4-1-1- شناسايي گونه‌هاي نماتد مولد غده ريشه پسته …………………………….. ………………. 58
4-1-2- مشخصات جنس Meloidogyne Goeldi,1892 ……………………………………… 59
4-1-2-1- مشخصات ماده ……………………………………………………………………………… 59
4-1-2-2- مشخصات نر ………………………………………………… …………………………….. 64
4-1-2-3- مشخصات لارو سن دوم

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید