حداقل

حداکثر

ميانگين
طول بدن
312
392
351
طول استايلت
10.5
13.2
11.8
طول دم (tail)
30.8
48
38.5
نسبت طول بدن به بزرگترين عرض بدن(a)
24.5
32.6
26.6
نسبت طول بدن به طول مري(b)
3.65
4.6
4.5
نسبت طول بدن به طول دم(c)
7.23
11.2
9.2
طول هيالين
7.5
16.4
12.2

4-1-3- تعيين نقاط جغرافيايي ايزوله هاي جمع آوري شده و گونه نماتد شناسايي شده
نقاط جغرافيايي محل نمونه برداري ،توسط GPS ثبت شد.از 40 نمونه ،8 نمونه آلوده به نماتد نبود.تنها گونه نماتد شناسايي شده ، گونه javanica Meloidogyne بود(جدول 4-4).

جدول 4-4:نقاط جغرافيايي و شناسايي گونه . Meloidogyne spp ايزوله‌هاي بدست آمده از نمونه‌هاي ريشه و خاك پسته در شهرستان سبزوار

رديف
نام نمونه
نقطه جغرافيايي
گونه شناسايي شده
1
چاهک
N” 19/27 ‘ 24 °36
E”72 / 57 ’49 ° 57
M. javanica
2
کيذور1
N” 59 /39 ‘5 °36
E”66 / 24 ’40 ° 57
M. javanica
3
دولت آباد1
N”39 / 27 ‘5 °36
E”88 /46 ‘ 43 °57
M. javanica
4
دولت آباد2
N”27 / 52 ‘3 °36
E”72/ 27 ‘ 47 ° 57
M. javanica
5
حسين آباد
N”82/21 ‘ 5 °36
E”56/52 ‘ 28 °57
M. javanica
6
شمس آباد
N”26/16 ‘ 3 °36
E”81/40 ‘ 17 °57
فاقد آلودگي
7
دولت آباد3
N”59/15 ‘ 5 °36
E”86/21 ‘ 41 °57
فاقد آلودگي
8
دولت آباد4
N”50/27 ‘4 ° 36
E”62/15 ’42 °57
M. javanica
9
حارث آباد1
N”73/37 ‘5 °36
E”52/30 ‘ 37 °57
M. javanica
10
حارث آباد2
N”85/32 ‘4 °36
E”80/46 ‘ 38 ° 57
M. javanica
11
حارث آباد3
N”34/43 ‘ 4 °36
E”59/6 ‘ 37 °57
M. javanica
12

دولت آباد5
N”29/18 ‘ 5 °36
E”84/37 ’45 °57
M. javanica
13
فسنقر1
N”27/21 ‘6 °36
E”24/5 ‘ 32 ° 57
M. javanica
14
فسنقر2
N”43/29 ‘ 5 °36
E”61/33 ‘ 34 °57
M. javanica
15
برزو
N”17/59 ‘ 5 °36
E”10/13 ‘ 30 °57
M. javanica
16
باغان
N”18/55 ‘ 11 °36
E”15/51 ‘ 45 ° 57
M. javanica
17
نزل آباد
N”60/49 ‘ 11 °36
E”70/39 ’49 °57
M. javanica
18
رباط سرپوش1
N”88/29 ’11 ° 36
E”52/33 ’57 ° 57
M. javanica
19
کيذور2
N”49/45 ‘ 3 °36
E”15/12 ’39 ° 57
M. javanica
20
کيذور3
N”12/16 ‘ 4 °36
E”81/40 ’39 °57
فاقد آلودگي

21
علي آباد1
N”18/4 ‘6 ° 36
E”30/37 ’46 °57
فاقد آلودگي
22
علي آباد2
N”83/43 ‘ 5 °36
E”62/47 ‘ 46 °57
M. javanica
23
علي آباد3
N”15/46 ‘ 4 °36
E”86/57 ‘ 47 °57
M. javanica
24
کلاوشک
N”87/33 ‘2 °36
E”18/46 ’46 °57
M. javanica
25
فسنقر3
N ” 71/30 ‘ 6 °36
E “09 /6 ’33 °57
M. javanica
26
فسنقر4
N “67/51 ‘ 4 °36
E”82/44 ‘ 33 °57
M. javanica
27
حارث آباد4
N”67/23 ‘ 5 °36
E”61/26 ’36 °57
M. javanica
28
حارث آباد5
N”25/51 ‘3 °36
E”39/18 ‘ 38 °57
فاقد آلودگي
29
رباط سرپوش2
N”50/15 ‘ 10 °36
E”23/19 ’56 °57
M. javanica
30
رباط سرپوش3
N”59/21 ‘ 11 °36
E”48/14 ‘ 55 °57
M. javanica
31
هاشم آباد
N”12/25 ‘ 10 °36
E”22/15 ‘ 58 °57
M. javanica
32
رباط جز
N “72 /20 ’29 °36
E “59/51 ‘ 54 °57
M. javanica
33
حجت اباد1
“92/21 ‘ 30 °36 N
“18/58 ‘ 54 °57 E
فاقد آلودگي
34
خوشاب1
“14/12 ‘ 26 °36 N
“88/37 ‘ 0 °58 E
M. javanica
35
خوشاب2
84/09 ‘ 26 ° 36 ” N
10/42 ‘ 1 ° 58 ” E
M. javanica
36
خوشاب3
33/40 ‘ 26 ° 36 ” N
28/24 ‘ 4 °58 ” E
M. javanica
37
حجت آباد 2
92/21 ‘ 30 ° 36 ” N
19/58 ‘ 54 ° 57 ” E
فاقد آلودگي
38
خوشاب 4(دهنه شور)
39/1 ‘ 34 °36 ” N
34/8 ‘ 6 °58 ” E
M. javanica
39
خوشاب5
N “10 /44 ’26 °36
E “30/46 ‘ 47 °57
M. javanica
40
شيرخان
N”86/55 ’28 °36
E”30/19 ‘ 54 °57
فاقد آلودگي

4-1-4- ميزان شدت آلودگي بر اساس شمارش شاخص گال در 5 گرم ريشه پسته و پراکنش شدت آلودگي
پس از شستشوي و رنگ آميزي ريشه هاي پسته جمع آوري شده بر اساس سيستم پيشنهادي تيلور وساسر (1978) شاخص گال مشخص شد (جدول 4-5).
سپس نقشه پراکنش شدت آلودگي بدست آمد(نقشه 4-1) (نقشه 4-2).

جدول 4-5: ميزان شدت آلودگي بر اساس تعداد گال در 5 گرم ريشه پسته

نام نمونه
تعداد گال
شاخص گال

شدت آلودگي
چاهک

2
1
بسيارکم

کيذور1
21
3
متوسط

دولت آباد1
79
4
شديد

دولت آباد2
114
5
بسيارشديد

حسين آباد
19
3
متوسط

شمس آباد

o
فاقد آلودگي

دولت آباد3

o
فاقد آلودگي

دولت آباد4
96
4
شديد

حارث آباد1
22
3
متوسط

حارث آباد2
121
5
بسيارشديد

حارث آباد3
84
4
شديد

دولت آباد5
113
5
بسيار شديد

فسنقر1
16
3
متوسط

فسنقر2
23
3
متوسط

برزو
73
4
شديد

باغان
19
3
متوسط

نزل آباد
57
4
شديد

رباط سرپوش1
1
1
بسيار کم

کيذور2
10
2
کم

کيذور3

o
فاقد آلودگي

علي آباد1

o
فاقد آلودگي

علي آباد2
9
2
کم

علي آباد3
1
1
بسيار کم

کلاوشک
4
2
کم

فسنقر3
21
3
متوسط

فسنقر4
65
4
شديد

حارث آباد4
141
5
بسيارشديد
حارث آباد5

o

فاقد آلودگي
رباط سرپوش2
2
1
بسيار کم
رباط سرپوش3
6
2
کم
هاشم آباد
100
4
شديد

رباط جز
1
1
بسيارکم

حجت اباد1

o
فاقد آلودگي

خوشاب1
1
1
بسيارکم

خوشاب2
8
2
کم

خوشاب3
7
2
کم

حجت آباد 2

o
فاقد آلودگي

خوشاب 4(دهنه شور)
3
2
کم

خوشاب5
2
1
بسيارکم
شيرخان

o
فاقد آلودگي

نقشه 4-1: نقشه((GPS پراکنش شدت آلودگي به نماتد مولدغده ريشه. فاقد آلودگيn، آلودگي کم(50) n ،آلودگي متوسطn(100- 50)، آلودگي شديد(100)n

4-2- بحث
تنها گونه نماتد مولد غده ريشه در نمونه‌هاي جمع آوري شده از باغات پسته شهرستان سبزوار، M.javanica شناسايي شد.
شكل شبكه كوتيكولي انتهاي بدن ماده اين‌گونه، به راحتي افراد اين گونه را از ساير گونه‌هاي جنس Meloidogyne متمايز مي‌سازد. بدين ترتيب كه شبكه كوتيكولي انتهاي بدن ماده‌هاي بالغ اين گونه داراي سطوح جانبي مشخص با دو شيار طولي موازي مي‌باشند كه شبكه كوتيكولي را به دو بخش مشخص پشتي و شكمي تقسيم مي‌‌نمايد.
در گذشته نيز اين گونه به عنوان تنها گونه موجود نماتد مولد غده ريشه توسط تنها معافي از روي ميزبانان متعدد در استان هرمزگان جداسازي و شناسايي قرار گرفت( تنها معافي 1367).
تاكنون در دنيا بيش از هفتاد گونه نماتد مولد غده ريشه گزارش شده است (Eisenback, 1988) اغلب اين گونه‌ها به علت داشتن ميزبانهاي غيراقتصادي و يا محدود بودن پراكندگيشان در دنيا داراي اهميت اقتصادي چنداني نمي‌باشند و فقط چهارگونه M.javanica,M.arenaria,M.incognita ,M.incognita ,M.hapla از نظر ايجاد خسارت داراي اهميت اقتصادي مي‌باشند(Sasser,1979).
اين گونه يكي از چهارگونه رايج و داراي اهميت نماتد مولد غده در دنياست. پراكنش جهاني و دامنه ميزباني گسترده در كنار قدرت اينگونه در همكنش با ساير پاتوژنهاي بيماريزي گياهي باعث شده‌اند يكي از آفات مهم كشاورزي در سراسر دنيا از جمله ايران باشد( باروتي، 1374) اين گونه در بيشتر مناطق كشور پراكنده است.
اخياني و همكاران (1363) آنرا از استانهاي آذربايجان روي هلو، گوجه‌فرنگي و مو؛ اصفهان روي مو، هلو، هويج، بيد، بارهنگ، انار، انجيرف بادمجان، اسفناج، توت، چغندرقند، خيار، ريحان، زبان گنجشك، گوجه‌فرنگي، چنار، طالبي، تنباكو، خربزه، هندوانه، آفتابگردان، شاهدانه، يونجه، پيچك و ماش؛ باختران روي ماش، بادنجان، خيار و ريحان؛ تهران روي انجير، بيد، سيب‌زميني، كوچه‌فرنگي، لوبيا، بادمجان و توت؛ خوزستان روي انجير، چغندرقند، خيار و نارنج، سمنان روي بارهنگ و زبان گنجشك، سيستان و بلوچستان روي زبان گنجشك و گوجه فرنگي؛ فارس روي گوجه‌فرنگي و نعناع؛ كرمان روي نارنج؛ مركزي روي انار، بارهنگ، هلو، انجير، پيچك و زبان گنجشك، هرمزگان روي گوجه‌فرنگي و موز و از يزد روي انار، پسته، چغندرلبويي، اسفناج، پيچك، كاهو و گشنيز جمع‌آوري و شناسايي نمودند.
مجدداً اخياني و همكاران (1365) اين گونه را از لنجان اصفهان روي سيب‌زميني گزارش نمودند و در سال 1368 دامادزاده و اخياني تغييرات جمعيت آنرا در مزارع سيب‌زميني استانهاي اصفهان و چهارمحال بختياري مورد مطالعه قرار دارند طبق نظر اين محققين نماتدهاي مذكور در اطراف اصفهان، لنجانات و مباركه از عوامل بازدارنده رشد، كاهش عملكرد و تشديد كننده بيماريهاي خاكزاد خصوصاً پژمردگي باكتريايي سيب‌زميني مي‌باشند. بر اساس نتايج حاصله نماتد مولد غده ريشه در زمستان بصورت تخم و لاروسن دو در كيسه‌هاي تخم در خاك بسر مي‌برد. پس از كشت گياه ميزبان وارد ريشه گياه شده و دو ماه پس از كشت، در اواخر ارديبهشت ماه، نماتدهاي نسل دوم ظاهر مي‌شوند. تا پايان فصل رشد چهار نسل را در اين گياه ايجاد مي‌كنند.
كارگر ( 1368) اين گونه را در استان يزد روي ريشه پسته و انار، نيكنام(1370) در مغان روي چغندرقند و مهديخاني مقدم(1371) آنرا از بخش تباكان مشهد روي چغندرقند جمع‌آوري و مطالعه نمودند.

فصل پنجم
منابع

منابع:

1) ابريشمي، محمدحسن. 1373. پسته ايران شناخت تاريخي. مركز نشر دانشگاهي، تهران.
2) اخياني، احمد. مجتهدي، حسن و نادري، ابوالقاسم. 1363. گونه‌ها و نژادهاي فيزيولوژيك نماتدهاي مولد غده ريشه در ايران. مجله بيماريهاي گياهي، 20(1ـ4). صفحات 57تا70.
3) اردستاني، مريم. مؤذني، سعيده.1390. بررسي بازار و بازاريابي پسته(مطالعه موردي استان کرمان). وزارت جهاد کشاورزي،مؤسسه پژوهشهاي برنامه ريزي، اقتصاد کشاورزي و توسعه روستايي.99 صفحه.
4) آرنتزن، چارلزجي. 1378 . ترجمه : دكتر سيد احمد علوي. دائره المعارف جامع علوم كشاورزي. انتشارات وزارت كشاورزي.725 صفحه.
5) اسماعيل پور، علي. 1383، مديريت باغباني پسته، انتشارات معاونت امور باغباني، 10صفحه.
6) باروتي ، شاپور. 1381.نماتد مولد غده ريشه پسته و طريقه كنترل آن در ايران. مقاله علمي كاربردي شركت كشاورزي سيرجان بنياد.
7) باروتي، شاپور. حسيني نژاد، سيد عباس. 1383. شناسايي نماتدهاي

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید